રોજ એક ગ્લાસ ફ્રૂટ જ્યૂસ પીવાથી  ડિપ્રેશનના સ્કોરમાં ઘટાડો થઈ શકે છે : સ્ટડી

લંડન (ANI): દરરોજ 100 ટકા ફ્રૂટ જ્યૂસ અથવા સ્મૂધીનું એક ગ્લાસ પીવાથી માત્ર ફળોના સેવનમાં જ વધારો થતો નથી, પરંતુ માનસિક સ્વાસ્થ્ય માટે પણ ફાયદો થઈ શકે છે. ચાર સપ્તાહ સુધી ચાલેલા એક નાના અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે તંદુરસ્ત આહારની સાથે દરરોજ ફ્રૂટ જ્યૂસ અથવા સ્મૂધીનું સેવન કરનારા લોકોમાં ડિપ્રેશનના સ્કોરમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો હતો.

યુકેની ન્યૂકેસલ યુનિવર્સિટીના સંશોધન અનુસાર, યુકેની ‘5-a-day’ માર્ગદર્શિકા હેઠળ દરરોજ 100 ટકા ફ્રૂટ જ્યૂસ અથવા સ્મૂધીનું એક ગ્લાસ પીવાથી માનસિક સુખાકારીને ટેકો મળી શકે છે.

રૅન્ડમાઇઝ્ડ કન્ટ્રોલ્ડ ટ્રાયલમાં એવા પુખ્ત વયના લોકોને સામેલ કરવામાં આવ્યા હતા, જેઓ સામાન્ય રીતે ફળો અને શાકભાજીનું પ્રમાણ ઓછું લેતા હતા. તેમને આહારમાં ફળો અને શાકભાજીનું પ્રમાણ વધારવા માટે માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું હતું. કેટલાક સહભાગીઓને દરરોજ એક ગ્લાસ ફ્રૂટ જ્યૂસ અથવા સ્મૂધીનો સમાવેશ કરવાની પણ સલાહ આપવામાં આવી હતી.

ચાર સપ્તાહ બાદ બંને જૂથના સહભાગીઓએ ફળો અને શાકભાજીનું સેવન વધાર્યું હતું. જોકે, જે લોકોએ દરરોજ ફ્રૂટ જ્યૂસ અથવા સ્મૂધીનું સેવન કર્યું હતું, તેમનામાં ડિપ્રેશનના સ્કોરમાં વધુ ઘટાડો નોંધાયો હતો.

‘બ્રિટિશ જર્નલ ઑફ ન્યુટ્રિશન’માં પ્રકાશિત થયેલા આ પીઅર-રિવ્યૂ અભ્યાસને ‘ફ્રૂટ જ્યૂસ સાયન્સ સેન્ટર’ દ્વારા ભંડોળ પૂરું પાડવામાં આવ્યું હતું. સંશોધકોના જણાવ્યા અનુસાર, આ પરિણામો દર્શાવે છે કે આહારમાં કરવામાં આવેલા સરળ અને વ્યવહારુ ફેરફારો માનસિક સ્વાસ્થ્ય માટે પણ લાભદાયક બની શકે છે.

‘સાયન્સડેઇલી’ અનુસાર, ન્યૂકેસલ યુનિવર્સિટીમાં અભ્યાસ પૂર્ણ કરનાર અને હાલમાં લિવરપૂલ યુનિવર્સિટીમાં કાર્યરત ડૉ. કોર્ટની નીલે જણાવ્યું હતું કે, મોટાભાગના લોકો જાણે છે કે દરરોજ પાંચ પ્રકારનાં ફળો અને શાકભાજીનું સેવન સ્વાસ્થ્ય માટે ફાયદાકારક છે, પરંતુ ઘણા લોકો માટે આ આહાર અપનાવવો મુશ્કેલ હોય છે.

તેમણે જણાવ્યું કે, ઓછા પ્રમાણમાં ફળો અને શાકભાજી લેતા લોકોને ‘5-a-day’ લક્ષ્ય હાંસલ કરવામાં આવતી સામાન્ય મુશ્કેલીઓને દૂર કરવા માટે નાણાકીય અને શૈક્ષણિક સહાય આપવામાં આવી હતી. અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું કે આવી મદદથી લોકો પોતાના આહારમાં નોંધપાત્ર અને સકારાત્મક ફેરફાર કરી શક્યા હતા.

રોજ એક ગ્લાસ 100% ફ્રૂટ જ્યૂસ કે સ્મૂધીથી ‘5-a-day’ લક્ષ્ય હાંસલ કરવામાં મદદ મળી શકે

સંશોધકોએ જણાવ્યું હતું કે, દરરોજ 100 ટકા ફ્રૂટ જ્યૂસ અથવા સ્મૂધીનો એક નાનો ગ્લાસ પીવા જેવા સરળ અને ઓછા ખર્ચાળ ઉપાયો લોકોને દરરોજ ફળો અને શાકભાજીના પાંચ પોર્શનના લક્ષ્ય સુધી પહોંચવામાં મદદ કરી શકે છે. તેની સાથે માનસિક સુખાકારીમાં પણ સંભવિત ફાયદો થઈ શકે છે.

‘5-a-day’ લક્ષ્ય હાંસલ કરવું મુશ્કેલ

ભલામણ મુજબ આખાં ફળો અને શાકભાજીનું સેવન કરવાથી લાંબા ગાળે અનેક ક્રોનિક બીમારીઓનું જોખમ ઘટવા સાથે સમગ્ર સ્વાસ્થ્યમાં સુધારો થઈ શકે છે. જોકે, યુકેમાં હાલમાં પાંચમાંથી એક કરતાં પણ ઓછા એટલે કે માત્ર 17 ટકા પુખ્ત વયના લોકો અને 10માંથી માત્ર એક કિશોર દરરોજ પાંચ પોર્શન ફળો અને શાકભાજીનું સેવન કરે છે.

ચાર સપ્તાહના આ અભ્યાસની શરૂઆતમાં તમામ સહભાગીઓ દરરોજ બે કે તેથી ઓછા ભાગના  ફળો અને શાકભાજી ખાતા હતા. તેમને આ પ્રમાણ વધારીને પાંચ ભાગ સુધી પહોંચાડવા માટે જરૂરી માર્ગદર્શન અને સહાય આપવામાં આવી હતી.

સંશોધકોએ ચિંતા અને ડિપ્રેશનના લક્ષણો માપવા માટે પ્રમાણિત પ્રશ્નાવલીઓ દ્વારા સહભાગીઓના મૂડમાં આવેલા ફેરફારોનું મૂલ્યાંકન કર્યું હતું. આખાં ફળો સાથે ફ્રૂટ જ્યૂસ અથવા સ્મૂધીનું સેવન કરનારા સહભાગીઓમાં નિયંત્રણ જૂથની સરખામણીએ ડિપ્રેશનના સ્કોર ઓછા જોવા મળ્યા હતા.

27 પોઇન્ટના સ્કેલ પર તેમનો સ્કોર 2.52 પોઇન્ટ ઓછો હતો. સંશોધકોએ આ તફાવતને પ્રમાણમાં નાનો, પરંતુ આંકડાકીય રીતે નોંધપાત્ર ગણાવ્યો હતો.

ફાઇબરનું સેવન પણ વધ્યું

અભ્યાસ દરમિયાન લેવામાં આવેલા આહારના રેકોર્ડ પરથી જાણવા મળ્યું કે બંને હસ્તક્ષેપ જૂથોમાં દરરોજ ફાઇબરનું સેવન અંદાજે 8થી 10 ગ્રામ વધ્યું હતું.

આ તારણ દર્શાવે છે કે આહારમાં જ્યૂસનો સમાવેશ કરવાથી સહભાગીઓએ ફાઇબરથી ભરપૂર અન્ય ફળો અને શાકભાજીનું સેવન કરવાનું બંધ કર્યું નહોતું.

અભ્યાસમાં કુલ 42 લોકો સામેલ હતા. ફ્રૂટ જ્યૂસમાં રહેલી ખાંડને લઈને ચિંતા હોવા છતાં, ચાર સપ્તાહ સુધી જ્યૂસ અથવા સ્મૂધીનું સેવન કરનારા લોકોમાં મેટાબોલિક સ્વાસ્થ્યના માપદંડો પર કોઈ પ્રતિકૂળ અસર જોવા મળી નહોતી.

ડૉ. કોર્ટની નીલના જણાવ્યા અનુસાર, આ પરિણામો દર્શાવે છે કે ફળો અને શાકભાજીનું સેવન વધારવા જેવા સરળ આહાર પરિવર્તનો માનસિક સુખાકારી માટે સંભવિત રીતે લાભદાયક બની શકે છે