યુવાનોમાં માથા અને ગળાના કેન્સરના કેસ વધી રહ્યા હોવાનો ડોક્ટર્સનો દાવો

હોસ્પિટલમાં દાખલ મહિલાના માથાના વાળ વગરની મહિલા નર્સ સાથે વાતચીત કરતી

બેંગલુરુ: બેંગલુરુના તબીબો માથા અને ગળાના કેન્સરના કેસોમાં વધારો નોંધાઈ રહ્યો હોવાનું જણાવી રહ્યા છે. ખાસ કરીને યુવા વયના લોકો અને મહિલાઓમાં આવા કેસ વધી રહ્યા છે.

ભારતમાં માથા અને ગળાનું કેન્સર બીજું સૌથી સામાન્ય કેન્સર છે. તબીબોના જણાવ્યા મુજબ, મોઢાના કેન્સરના વધતા કેસ હવે માત્ર તમાકુના સેવન સાથે સંકળાયેલા નથી. મોઢાની નબળી સ્વચ્છતા, દાંતને થયેલી ઇજા તથા યોગ્ય રીતે ફિટ ન થતા નકલી દાંત પણ જોખમ વધારનારા પરિબળો બની રહ્યા છે.

માથા અને ગળાના કેન્સરમાં મોં, ગળું, નાક, સાઇનસ અને લાળગ્રંથિને અસર કરતા કેન્સરનો સમાવેશ થાય છે. જોકે, મગજના કેન્સરનો તેમાં સમાવેશ થતો નથી.

તબીબોનું કહેવું છે કે છેલ્લા એક દાયકામાં HPV (હ્યુમન પેપિલોમાવાયરસ) સાથે સંકળાયેલા ઓરોફેરિંજિયલ કેન્સરના કેસમાં પણ વધારો થયો છે. શહેરી વિસ્તારોમાં યુવાનોમાં થાઇરોઇડ કેન્સરના પ્રમાણમાં પણ વધારો જોવા મળી રહ્યો છે, જેનું એક સંભવિત કારણ વધતું સ્થૂળતા પ્રમાણ હોઈ શકે છે.

કનકપુરા રોડ સ્થિત એક ખાનગી હોસ્પિટલના ENT અને હેડ એન્ડ નેક ઓન્કોલોજીના લીડ કન્સલ્ટન્ટ ડૉ. સતીશ નાયરે જણાવ્યું હતું કે, “માથા અને ગળાના કેન્સરમાં સૌથી વધુ મોઢાના કેન્સરના કેસ જોવા મળે છે અને તેમાં જીભ સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત ભાગ છે. HPV સાથે સંકળાયેલા ઓરોફેરિંજિયલ કેન્સરમાં પણ વધારો થયો છે. બીજી તરફ, ધૂમ્રપાન અને દારૂ સાથે સંકળાયેલા કંઠસ્થાનના કેન્સરના કેસ ઘટી રહ્યા છે.”

તબીબો ભારપૂર્વક જણાવે છે કે તમાકુ હજુ પણ માથા અને ગળાના કેન્સરનું મુખ્ય કારણ છે. જોકે, દારૂનું સેવન, મોઢાની નબળી સ્વચ્છતા તથા અણીદાર દાંત અથવા યોગ્ય રીતે ફિટ ન થતા નકલી દાંતને કારણે થતી લાંબા સમયની બળતરા પણ કેન્સરનું જોખમ વધારી શકે છે.

હેબ્બાળની એક ખાનગી હોસ્પિટલના હેડ એન્ડ નેક ઓન્કોલોજિસ્ટ ડૉ. અક્ષય શિવપ્પા કુડપજેએ જણાવ્યું હતું કે, “દારૂ પોતે પણ કેન્સરનું જોખમ વધારતું પરિબળ છે. જે લોકો તમાકુ અને દારૂ બંનેનું સેવન કરે છે તેમનામાં જોખમ નોંધપાત્ર રીતે વધી જાય છે, કારણ કે બંનેની હાનિકારક અસરો એકબીજા સાથે જોડાય છે. અણીદાર દાંત અથવા યોગ્ય રીતે ફિટ ન થતા નકલી દાંતથી થતી લાંબા સમયની બળતરા પણ જોખમ વધારી શકે છે.”

પરંપરાગત રીતે માથા અને ગળાના કેન્સરનું નિદાન 40, 50 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરના લોકોમાં થતું હતું. જોકે, હવે તબીબો 30 અને 40 વર્ષની વયના દર્દીઓમાં પણ મોઢાના કેન્સરના કેસો વધુ પ્રમાણમાં જોઈ રહ્યા છે.

ડૉ. કુડપજેએ જણાવ્યું હતું કે, “આ ચિંતાજનક વલણ છે અને યુવાનોમાં તમાકુના સેવન તથા મોઢાના કેન્સરના પ્રારંભિક લક્ષણો અંગે વધુ જાગૃતિની જરૂરિયાત દર્શાવે છે.”

તબીબોના જણાવ્યા મુજબ, વહેલી તકે નિદાન થાય તો માથા અને ગળાના લગભગ 90 ટકા કેન્સર મટાડી શકાય છે. તેથી મોઢામાં કોઈ ચાંદું કે અન્ય લક્ષણ બે અઠવાડિયાથી વધુ સમય સુધી રહે તો તાત્કાલિક તબીબી તપાસ કરાવવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.

ચેતવણીના સંકેતો

નીચેના લક્ષણો બે અઠવાડિયાથી વધુ સમય સુધી રહે તો તબીબની સલાહ લો:

1. મોઢામાં ચાંદું અથવા ઘા
2. મોઢું ખોલવામાં તકલીફ
3. લાળમાં લોહી આવવું
4. અચાનક દાંત હલવા લાગવા
5. ગળામાં ગાંઠ થવી
6. ગળવામાં તકલીફ
7. અવાજમાં ફેરફાર
8. શ્વાસ લેવામાં તકલીફ
9. ચહેરામાં દુખાવો
10. દૃષ્ટિ ઝાંખી થવી

જોખમ ઘટાડવા શું કરવું?

1. તમાકુ અને દારૂથી દૂર રહો
2. મોઢાની સ્વચ્છતા જાળવો
3. નિયમિત દાંતની તપાસ કરાવો
4. સંતુલિત આહાર લો અને નિયમિત કસરત કરો