હરિયાળી અમાસ અને સૂર્યગ્રહણનો સંયોગ:ભારતમાં નહીં દેખાય , સૂતક કાળ વિના આખો દિવસ કરી શકાશે પૂજા-પાઠ અને દાન

અષાઢ માસની અમાસ 12 ઓગસ્ટના રોજ છે. તેને તેને હરિયાળી અમાસ કહેવાય છે. આ વખતે આ તિથિ એટલા માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે આ દિવસે સૂર્યગ્રહણ પણ થવા જઈ રહ્યું છે. જોકે, આ ગ્રહણ ભારતમાં દેખાશે નહીં. આવી સ્થિતિમાં, ગ્રહણનો સૂતક કાળ પણ દેશમાં માન્ય રહેશે નહીં. હરિયાળી અમાસ સાથે સંકળાયેલા તમામ ધર્મ-કર્મો આખો દિવસ કોઈપણ અવરોધ વિના કરી શકાશે.

જ્યોતિષાચાર્ય પં. મનીષ શર્માના મતે, જ્યારે કોઈ ગ્રહણ કોઈ સ્થળે દેખાતું નથી, ત્યારે ત્યાં તે ગ્રહણનો સૂતક માન્ય નથી હોતો. તેથી 12 ઓગસ્ટના રોજ મંદિરોના કપાટ બંધ રહેશે નહીં અને પૂજા-પાઠ સહિતની તમામ ધાર્મિક ગતિવિધિઓ નિયમિતપણે કરી શકાશે. શ્રદ્ધાળુઓ ભગવાન શિવનો અભિષેક, રુદ્રાભિષેક, બિલ્વ પત્ર અર્પણ, દાન-પુણ્ય, પિતૃઓનું તર્પણ અને અન્ય ધાર્મિક અનુષ્ઠાન કરી શકશે.

સૂર્યગ્રહણનો સમય અને ક્યાં-ક્યાં દેખાશે

ભારતીય સમય અનુસાર, સૂર્યગ્રહણ 12 ઓગસ્ટની રાત્રે લગભગ 9:04 વાગ્યે શરૂ થશે અને 13 ઓગસ્ટની રાત્રે લગભગ 1:28 વાગ્યા સુધી રહેશે. આ ગ્રહણ ઉત્તર પ્રશાંત મહાસાગર, પશ્ચિમી યુરોપ, પશ્ચિમી આફ્રિકા, ઉત્તર અમેરિકામાં દેખાશે.

અમાસ પર સ્નાન અને પિતૃ તર્પણની પરંપરા

અમાવસ્યા તિથિને પિતૃઓની પૂજા અને તર્પણ માટે પણ વિશેષ માનવામાં આવે છે. આ દિવસે પવિત્ર નદીઓ અને તીર્થસ્થાનોમાં સ્નાન કરીને પિતૃઓના નિમિત્તે તર્પણ કરવાની પરંપરા છે. ધાર્મિક માન્યતા છે કે શ્રદ્ધાપૂર્વક કરવામાં આવેલા તર્પણ અને દાનથી પિતૃઓને સંતોષ મળે છે.

જે લોકો કોઈ તીર્થ કે પવિત્ર નદી સુધી જઈ શકતા નથી, તેઓ ઘરે પણ સ્નાનની ધાર્મિક વિધિ કરી શકે છે. આ માટે પાણીમાં ગંગાજળ ભેળવીને સ્નાન કરી શકાય છે. આ પછી પિતૃઓને યાદ કરતા પોતાની શક્તિ અનુસાર અન્ન, જળ, વસ્ત્ર કે જરૂરિયાતની અન્ય વસ્તુઓનું દાન કરવામાં આવે છે.

કોઈ ગૌશાળામાં લીલું ઘાસ અને આર્થિક સહાય પણ આપી શકાય છે. દાન કરતી વખતે સેવા અને શ્રદ્ધાની ભાવનાને મહત્વ આપવું જોઈએ. અમાવસ્યા પર પશુ-પક્ષીઓને ભોજન કરાવવાની પણ પરંપરા છે. આ દિવસે ગાયો ઉપરાંત શ્વાન અને કાગડાઓને પણ રોટલી કે અન્ય ભોજન કરાવી શકાય છે. તેને જીવ સેવા અને પિતૃઓ પ્રત્યેની શ્રદ્ધા સાથે જોડીને જોવામાં આવે છે.

ભગવાન શિવની પૂજા અને મંત્ર જાપ કરો

શ્રદ્ધાળુઓ શિવલિંગ પર જળ અને પોતાની પરંપરા અનુસાર અન્ય પૂજન સામગ્રી અર્પણ કરી શકે છે. બીલીપત્ર ચઢાવીને ભગવાન શિવના મંત્રોનો જાપ કરવો જોઈએ. આ દિવસે મહામૃત્યુંજય મંત્રનો જાપ અથવા ભગવાન શિવના નામનું સ્મરણ પણ કરી શકાય છે. શ્રદ્ધાળુઓ પોતાની શ્રદ્ધા અનુસાર રુદ્રાભિષેક અને જલાભિષેક પણ કરી શકે છે. ભારતમાં સૂર્યગ્રહણ દેખાતું ન હોવાને કારણે આ ધાર્મિક ગતિવિધિઓ પર ગ્રહણ સંબંધિત કોઈ બાધા માનવામાં આવશે નહીં.