ભારતે હાંસલ કર્યો ગ્રીન માઈલસ્ટોન: દેશના 104 એરપોર્ટ હવે 100% નવીનીકરણીય ઊર્જા પર કાર્યરત

નવી દિલ્હી, 13 જુલાઈ: ભારતના નાગરિક ઉડ્ડયન ક્ષેત્રે પર્યાવરણ સંરક્ષણની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. દેશના 104 એરપોર્ટ હવે પોતાની કામગીરી માટે જરૂરી સમગ્ર વીજળી 100 ટકા નવીનીકરણીય ઊર્જા (Renewable Energy) દ્વારા મેળવી રહ્યા છે.

કેન્દ્રીય નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રી રામમોહન નાયડુ કિન્જરાપુએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર આ માહિતી આપતાં જણાવ્યું કે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વ હેઠળ સરકારના ગ્રીન અને ટકાઉ વિકાસના પ્રયાસોને કારણે આ સિદ્ધિ શક્ય બની છે.

આ એરપોર્ટ્સ પોતાની કામગીરી માટે જરૂરી વીજળીનો પુરવઠો મુખ્યત્વે એરપોર્ટ પર સ્થાપિત સોલાર પાવર પ્લાન્ટ તેમજ લાંબા ગાળાના વીજ ખરીદી કરારો (Power Purchase Agreements) મારફતે મેળવાતી જળવિદ્યુત અને અન્ય નવીનીકરણીય ઊર્જા સ્ત્રોતોથી કરે છે.

ભારતના ઉડ્ડયન ક્ષેત્રે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સ્વચ્છ ઊર્જાના ઉપયોગમાં સતત વધારો કર્યો છે. જૂન 2022માં દિલ્હીનું ઇન્દિરા ગાંધી આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ દેશનું પ્રથમ એવું એરપોર્ટ બન્યું હતું, જેણે પોતાની તમામ વીજ જરૂરિયાતો સોલાર અને હાઇડ્રોપાવરના સંયોજનથી પૂરી કરવાનું શરૂ કર્યું હતું. દિલ્હી ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ લિમિટેડ (DIAL) અનુસાર, એરપોર્ટની આશરે 6 ટકા વીજળી સોલાર પ્લાન્ટમાંથી અને બાકીની 94 ટકા હાઇડ્રોપાવર દ્વારા મળે છે. આ પરિવર્તનથી દર વર્ષે અંદાજે 2 લાખ ટન કાર્બન ઉત્સર્જનમાં ઘટાડો થાય છે.

તે પહેલાં, કોચીન ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ વર્ષ 2015માં સંપૂર્ણપણે સોલાર ઊર્જાથી સંચાલિત બનનાર વિશ્વનું પ્રથમ એરપોર્ટ બન્યું હતું. ત્યારબાદ એરપોર્ટે પોતાની સોલાર ક્ષમતામાં સતત વધારો કર્યો છે અને પર્યાવરણલક્ષી પહેલ બદલ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ પ્રશંસા મેળવી છે.

નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રાલયે જૂન 2026માં જણાવ્યું હતું કે તે સમયે દેશના 88થી વધુ એરપોર્ટ 100 ટકા ગ્રીન એનર્જી પર કાર્યરત હતા અને વર્ષ 2030 સુધી તમામ ભારતીય એરપોર્ટને નેટ ઝીરો કાર્બન બનાવવાનું લક્ષ્ય નક્કી કરવામાં આવ્યું છે.

ગ્રીન એરપોર્ટ બનાવવા માટે વિવિધ પગલાં લેવામાં આવ્યા છે, જેમાં રૂફટોપ અને ગ્રાઉન્ડ-માઉન્ટેડ સોલાર પ્લાન્ટની સ્થાપના, નવીનીકરણીય વીજળીની ખરીદી, ઊર્જા કાર્યક્ષમ લાઇટિંગ, આધુનિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવાના વિવિધ પ્રયાસોનો સમાવેશ થાય છે.

એરપોર્ટ પર ટર્મિનલ કામગીરી, એરફિલ્ડ લાઇટિંગ, બેગેજ હેન્ડલિંગ સિસ્ટમ, એર કન્ડિશનિંગ, સુરક્ષા વ્યવસ્થા અને અન્ય સુવિધાઓ માટે મોટા પ્રમાણમાં વીજળીની જરૂર પડે છે. આવી સ્થિતિમાં નવીનીકરણીય ઊર્જાનો ઉપયોગ ઓપરેશનલ કાર્બન ઉત્સર્જનમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કરે છે અને પરંપરાગત ઇંધણ આધારિત વીજ ઉત્પાદન પરની નિર્ભરતા ઓછી કરે છે.

જોકે, આ જાહેરાત માત્ર એરપોર્ટની કામગીરી માટે લાગુ પડે છે. વિમાનો હજુ પણ મુખ્યત્વે એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) પર જ ઉડે છે. તેમ છતાં, વૈશ્વિક ઉડ્ડયન ઉદ્યોગ ભવિષ્યમાં સસ્ટેનેબલ એવિએશન ફ્યુઅલ (SAF) અને અન્ય ઓછી કાર્બન ઉત્સર્જન ધરાવતી ટેકનોલોજીના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સતત પ્રયાસ કરી રહ્યો છે.