ભારતીય કર્મચારીઓમાં આંખોની તંદુરસ્તીનો અવગણાયેલો સંકટ: સર્વેમાં 50%થી વધુ કર્મચારીઓમાં દૃષ્ટિની સમસ્યા

નવી દિલ્હી: લાંબા સમય સુધી કમ્પ્યુટર અને મોબાઇલ સ્ક્રીન સામે કામ કરવાના કારણે ભારતીય કર્મચારીઓમાં આંખોની સમસ્યાઓ ઝડપથી વધી રહી છે. તેમ છતાં, મોટાભાગના લોકો આંખોની નિયમિત તપાસ કરાવતા નથી, જેના કારણે દૃષ્ટિ સંબંધિત સમસ્યાઓ લાંબા સમય સુધી ધ્યાન બહાર રહે છે.

HCL હેલ્થકેરના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ 34,585 કર્મચારીઓ પર કરાયેલા સર્વેમાં ચિંતાજનક સ્થિતિ સામે આવી છે.
સર્વેના મુખ્ય તારણો
• માત્ર 15,401 કર્મચારીઓની દૃષ્ટિ સામાન્ય જોવા મળી.
• 3,166 કર્મચારીઓને પ્રથમ વખત ચશ્માં પહેરવાની સલાહ આપવામાં આવી.
• 16,018 કર્મચારીઓને હાલના ચશ્માંનો ઉપયોગ ચાલુ રાખવા સૂચવાયું.
• 2,006 કર્મચારીઓને વધુ સારવાર માટે હોસ્પિટલમાં રિફર કરવામાં આવ્યા.
• આશરે 8% કર્મચારીઓએ જીવનમાં ક્યારેય આંખોની તપાસ કરાવી નહોતી.
• પ્રથમ વખત આંખોની તપાસ કરાવનારામાંથી 16% લોકોમાં દૃષ્ટિની ખામી મળી અને તેમને ચશ્માંની જરૂર હોવાનું જાણવા મળ્યું.

નિષ્ણાતોની ચિંતા
આંખોના નિષ્ણાત ડૉ. રોહિત શેટ્ટીએ જણાવ્યું કે આ પરિણામો ખૂબ જ ચિંતાજનક છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, 40-45 વર્ષની ઉંમરે ડાયાબિટિક રેટિનોપથી જેવી ગંભીર આંખની બીમારી જોવા મળે તો તે માત્ર આંખો જ નહીં, પરંતુ કિડની, લીવર અને ફેફસાં જેવા અન્ય મહત્વપૂર્ણ અંગોમાં પણ નુકસાન શરૂ થઈ ગયું હોવાનો સંકેત હોઈ શકે છે.
લાંબા સમય સુધી સ્ક્રીન જોવાના સામાન્ય લક્ષણો

• આંખોમાં શુષ્કતા (Dry Eyes)
• વારંવાર માથાનો દુખાવો
• ઊંઘમાં ખલેલ
• ગરદન અને માથામાં દુખાવો
• આંખોમાં થાક
• ઝાંખું દેખાવું

આંખોની સમસ્યા માત્ર દૃષ્ટિ પૂરતી મર્યાદિત નથી
સેન્ટર ફોર સાઇટના આંખોના નિષ્ણાત ડૉ. રૂપક બી. ચૌધરીએ જણાવ્યું કે આંખોની સમસ્યાઓની અસર માત્ર દૃષ્ટિ સુધી મર્યાદિત રહેતી નથી.
તેમણે 2024માં હૈદરાબાદના LV પ્રસાદ આઈ ઇન્સ્ટિટ્યૂટના અભ્યાસનો ઉલ્લેખ કરતાં જણાવ્યું કે દૃષ્ટિ ગુમાવનાર વૃદ્ધોમાં સામાન્ય દૃષ્ટિ ધરાવતા લોકોની સરખામણીએ જ્ઞાનાત્મક ક્ષમતા (Cognitive Impairment) ઘટવાની શક્યતા ચાર ગણી વધુ હોય છે. દૃષ્ટિમાં ઘટાડો થવાથી મગજને મળતું દૃશ્ય ઉત્તેજન ઓછું થાય છે, જે લાંબા ગાળે મગજના આરોગ્યને પણ અસર કરી શકે છે.

નિષ્ણાતોની સલાહ
• દર વર્ષે ઓછામાં ઓછી એક વખત આંખોની તપાસ કરાવવી.
• દરેક 20 મિનિટે 20 સેકન્ડ માટે 20 ફૂટ દૂર જોવાનો (20-20-20 નિયમ) અપનાવવો.
• સ્ક્રીનનો બ્રાઇટનેસ અને ફૉન્ટ યોગ્ય રાખવો.
• પૂરતી ઊંઘ અને સંતુલિત આહાર લેવો.
• આંખોમાં સતત તકલીફ રહે તો તરત જ આંખના નિષ્ણાતનો સંપર્ક કરવો.
આ અહેવાલ દર્શાવે છે કે ભારતના કાર્યરત વર્ગમાં આંખોની તંદુરસ્તી હવે માત્ર વ્યક્તિગત નહીં પરંતુ જાહેર આરોગ્ય અને કાર્યક્ષમતા સાથે જોડાયેલો મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો બની રહી છે.