છઠ્ઠી પેઢીના ફાઈટર જેટ માટે ભારત-ફ્રાન્સ ભાગીદારી હાથ ધરાઈ

વાયુ શક્તિને સક્ષમ કરવાનો મોટો પ્લાન

નવી દિલ્હી: ભારતની સેના અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રની તૈયારીઓમાં એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને ઐતિહાસિક વળાંક આવ્યો છે. દેશના સંરક્ષણ મંત્રાલયે સંસદીય સ્થાયી સમિતિને સત્તાવાર માહિતી આપતાં જણાવ્યું છે કે, ભારતે ફ્રાન્સ સરકારના નેતૃત્વ હેઠળના અત્યાધુનિક છઠ્ઠી પેઢીના લડાકુ વિમાન વિકાસ કાર્યક્રમ એટલે કે ‘ફ્યુચર કોમ્બેટ એર સિસ્ટમ’ (FCAS) માં જોડાવા માટે સઘન અને સમન્વયિત પ્રયાસો હાથ ધર્યા છે. આ સાથે જ બ્રિટન, ઈટાલી અને જાપાનના સંયુક્ત ‘ગ્લોબલ કોમ્બેટ એર પ્રોગ્રામ’ (GCAP) નું પણ મૂલ્યાંકન કરવામાં આવી રહ્યું છે.

ભવિષ્યના યુદ્ધ અને વાયુ શક્તિનું વિઝન
આ મહત્વાકાંક્ષી કદમ ભારતીય વાયુસેનાની ક્ષમતાને વર્ષ ૨૦૪૦ના દાયકા સુધીમાં અતિ આધુનિક અને અજેય બનાવવાના હેતુથી ઉઠાવવામાં આવ્યું છે. છઠ્ઠી પેઢીની આ અદ્યતન એર સિસ્ટમમાં સ્ટીલ્થ ટેક્નોલોજી, આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) આધારિત યુદ્ધ નિર્ણયો, રોયલ વિંગમેન ડ્રોન અને નેટવર્ક આધારિત યુદ્ધ ક્ષમતાઓ સામેલ હશે, જે ભવિષ્યના એરોસ્પેસ યુદ્ધનું આખું સ્વરૂપ બદલી નાખશે.

FCAS અને વૈશ્વિક સંજોગોથી સર્જાયેલી ઉત્તમ તક
FCAS પ્રોજેક્ટની શરૂઆત વર્ષ ૨૦૧૭માં ફ્રાન્સ અને જર્મની વચ્ચે થઈ હતી, જેમાં પાછળથી સ્પેન પણ જોડાયું હતું. આ પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય માત્ર એક લડાકુ વિમાન બનાવવાનો નહોતો, પરંતુ એક આખી સિસ્ટમ તૈયાર કરવાનો છે જેમાં મુખ્ય ફાઇટર જેટની સાથે રિમોટ કેરિયર ડ્રોન અને ડેટા નેટવર્ક સામેલ હોય. પશ્ચિમી કંપનીઓ વચ્ચેના મતભેદો અને વૈશ્વિક રાજકીય પરિવર્તનો વચ્ચે ફ્રાન્સ હવે નવા અને મજબૂત ભાગીદારોની શોધમાં છે, જેમાં ભારત સાથેના તેના દ્વિપક્ષીય અને સક્ષમ સંરક્ષણ સંબંધો અનુકૂળ સાબિત થઈ રહ્યા છે.

સ્વદેશી AMCA અને વૈશ્વિક તકનીકનું સંતુલન
ભારત એકતરફ તેના સ્વદેશી AMCA પ્રોજેક્ટને ઝડપથી આગળ ધપાવી રહ્યું છે, તો બીજી તરફ વૈશ્વિક પ્રોજેક્ટ્સમાંથી અત્યાધુનિક ટેક્નોલોજી ટ્રાન્સફર મેળવવા ઈચ્છે છે. ભારતીય વાયુસેના પાસે મંજૂર થયેલી સ્ક્વોડ્રનની સંખ્યા ઓછી હોવાથી અને પાડોશી દેશોની પડકારોને ધ્યાનમાં રાખીને ભારત 'કો-ડેવલપમેન્ટ' અને 'કો-પ્રોડક્શન'ના પ્રસ્તાવ સાથે કામ કરી રહ્યું છે.

આત્મનિર્ભરતા તરફ આગેકૂચ
મીડિયા અહેવાલ મુજબ, જો આ ભાગીદારી સફળ થશે તો ભારતને માત્ર અત્યાધુનિક લડાકુ વિમાનો જ નહીં પરંતુ સ્ટીલ્થ મટિરીયલ, એડવાન્સ રડાર, AI સોફ્ટવેર અને ડ્રોન કન્ટ્રોલ જેવી મહત્વપૂર્ણ ટેક્નોલોજી પણ પ્રાપ્ત થશે. સૂત્રો દ્વારા મળતી માહિતી મુજબ, ભારતનો આ પ્રયાસ આત્મનિર્ભરતા અને વ્યુહાત્મક ભાગીદારીનો અનોખો સમન્વય છે, જે દેશને વાયુ અને સ્પેસ ક્ષેત્રે નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જશે.