પ્લાસ્ટિક નોટો લાવી રહ્યું છે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા

નકલી ચલણના દૂષણને ડામવા કેન્દ્રની મોટી મંજૂરી

નવી દિલ્હી : ભારતીય અર્થતંત્રમાં રોકડ વ્યવહારોને વધુ સુરક્ષિત, ટકાઉ અને સુગમ બનાવવાના હેતુસર ભારતીય રિઝર્વ બેંક દ્વારા એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ નીતિગત યોજના પર કામ શરૂ કરવામાં આવ્યું છે. દેશમાં ટૂંક સમયમાં જ પરંપરાગત કાગળની નોટોના સ્થાને પોલીમર એટલે કે પ્લાસ્ટિકની ચલણી નોટો ચલણમાં આવતી જોવા મળશે. ખાસ કરીને દૈનિક વ્યવહારોમાં સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાતી અને ઝડપથી ઘસાઈ કે ફાટી જતી નાના મૂલ્યની નોટો માટે આ આધુનિક ટેકનોલોજી અપનાવવાની તૈયારીઓ હવે અંતિમ તબક્કામાં પહોંચી ચૂકી છે.

છેલ્લા કેટલાક સમયથી બજારમાં નકલી નોટોના વધી રહેલા દૂષણને ડામવા અને ચલણના આયુષ્યને લંબાવવા માટે કેન્દ્ર સરકાર અને રિઝર્વ બેંક ગંભીરતાથી વિચારી રહી હતી. આ દિશામાં મોટું પગલું ભરતા ગત અઠવાડિયે સંસદમાં સરકારી સ્તરે સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી હતી કે નાના મૂલ્યની નોટોના પ્રાયોગિક ધોરણે ઉપયોગ માટે લીલીઝંડી આપી દેવામાં આવી છે.

સરકારી આંકડાઓ અને નીતિગત નિર્ણયો મુજબ, તાજેતરમાં રાજ્યના નાણા મંત્રી પંકજ ચૌધરી દ્વારા લોકસભામાં એક લેખિત જવાબ રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. જેમાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું હતું કે રિઝર્વ બેંક એક્ટની સંબંધિત કલમો હેઠળ દસ અને વીસ રૂપિયાના મૂલ્ય વર્ગમાં કુલ બસો કરોડ પ્લાસ્ટિક નોટોના ફિલ્ડ ટ્રાયલ માટેનો પ્રસ્તાવ મોકલવામાં આવ્યો હતો જેને કેન્દ્ર સરકારે મંજૂરી આપી દીધી છે. ત્યારબાદ પાંચ ઓગસ્ટના રોજ રિઝર્વ બેંકના ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ નાણાકીય નીતિની સમીક્ષા કરતી વખતે માહિતી આપી હતી કે કેન્દ્રીય બેંક આ પ્રોજેક્ટને સફળ બનાવવા માટે તમામ જરૂરી તકનીકી તૈયારીઓ પૂરી કરી રહી છે.

મીડિયા અહેવાલ મુજબ, આ યોજનાના ભાગરૂપે વર્ષ બે હજાર સતાવીસ થી અઠ્ઠાવીસ સુધીમાં આ પ્લાસ્ટિક નોટો દેશભરમાં વ્યાપકપણે ચલણમાં આવી જશે. આ નોટો માત્ર લાંબો સમય ટકશે એટલું નહીં પરંતુ તેમાં રહેલી અત્યાધુનિક સુરક્ષા વિશેષતાઓને કારણે નકલી નોટોના ધંધાને મોટો ફટકો પડશે. વહીવટી તંત્ર દ્વારા આ ટ્રાયલના પરિણામો પર ચાંપતી નજર રાખવામાં આવી રહી છે જેથી ભવિષ્યમાં નાગરિકોને વધુ સારી નાગરિક સુવિધાઓ મળી શકે.